Öncelikle dilenme ‚Islam nazarinda cok kötü bir kazanc yoludur. Rasulüllah Efendimiz (sav): Kisi ister, ister.. nihayet kiyamet gününe yüzünde bir parcacik et yokken gelir, Ihtiyaci yokken dilenen, ates topluyor demektir (E1-Hindî, VI/495; Ibn Hacer, Bulug'1-Meram, (Serhi) N/144) buyururlar. Kur'an-i Kerim; iffetlerinden ötürü ihtiyacsiz sanilan, insanlardan israrla istemeyen fukarayi över ve verilecek olanlarin onlar oldugunu bildirir. (K. Bakara (2) 273) Dilenmenin kötülügü konusunda ayrica cok ve acik hadisler mevcuttur. (bk. el-Hindî, agk.)

Ancak bazi Kur'an ayetlerine, Rasulüllah (sav)'in fiiline ve sözlerine baktigimizda dilenene verilmemesini ve onun reddedilmesini degil, aksinin olmasi gerektigini görürüz: Kur'an'da iyilige birre ulasma yollari sayilirken, akraba, yetimler, miskinler ve yolda kalmislarla beraber dilenenlere de mali gönül hosnutlugu ile vermekten söz edilir. (K. Bakara (2) 177) Ayni ayette arkasindan zekat da zikredildigine göre, onlara verilen zekatin disinda bir verme olacaktir. Ayrica iki ayette daha takva ehli ve cennet ikramina layik insanlarin özellikleri sayilirken onlar ki, mallarinda dilencinin ve mahrumun bir hakkivardir ifadesi kullanilir. (bk. K. Zariyat, (51) 19; Me'caric, (70) 25) Demek ki, hakikaten mahrum olana da, mahrum olup olmadigi bilinmeyen dilenciye de vermek gerekir.
 
 
   Ayrica Kur'an'da: Isteyeni (dilenciyi) de azarlama diye bir ayet daha vardir. (K. Duha 10) Gerci bunu dilenen degil de soran, yani dini ögrenmek icin soru soran seklinde anlayanlar da olmustur. (bk. Kurtubî XX/101)

Ama ilk akla gelen mana dilenendir ve bunda diger mana bulunsa dahi dilenci manasini da icermedigine dair hicbir isaret yoktur.

Rasulüllah Efendimiz fiili hayati boyunca kendisinden kibarca isteyenlere verdigi gibi, kabaca isteyenleri de bos cevirmemis ve bunlar ya cirkin sözlerle benden mal istemek ya da beni cimri göstermek arasinda beni muhayyer biraktilar. Ben cimri degilim buyurarak onlara da vermistir.(bk. Müslim, Zekat,127 (Davudoglu V/479 vd.)),

Efendimizin sözlerinden anlasilan da budur: Sizden biriniz (kendisinden) dileneni bos cevirmesin ve istediginde vermemezlik etmesin, hatta kolunda iki altin bilezik görse dahi(Kurtubî, XX/101), Eger miskin (dilenciler) yalan söylemiyor olsalardi, onlari bos ceviren iflah olmazdi.(E1-Hindî, VI/362) Dilenciyi az (da olsa) bir seyle ya da güzellikle geri cevirin. Cünkü insan ve cin olmayan (melek) size ugrayip Allah (cc)'in bahsettigi nimetler konusunda nasil davrandiginiza bakiyor olabilirler.(Kurtubi, agek.; Benzer hadis icin bk. el-Hindî, VI/390. (5) E1-Hindî, VI/363) Kimden Allah (cc) icin diye istenir de verirse ona yetmis hasene yazilir.(5) Allah (cc) icin, deyip dilenen mel'undur, Allah (cc) icin diyerek dileneni bos ceviren de melundur, yeterki bir kötülük istemis olmasin, "Allah (cc) icin diye, sadece cennet istenir".(E1-Hindî, VI/502-503) Bu hadislerin sihhat derecelerini tek tek arastirmis degiliz. Ancak cok ve ayni anlamda oluslari aksi yönde de bir hadisin bulunmayisi dilencilere de vermenin uygun oldugunu gösterir.
Ibrahim b. Edhem: Dilenciler ne iyi adamlardir; ahirete bizim icin azik tasiyorlar demis. Ibrahim en-Nehai de: "Dilenci ahiretin postacisidir. Kapiniza kadar gelir ve yakinlariniza bir sey göndermek istiyor musunuz? diye sorar" dermis. (Kurtubî, XX/101)

6. Ancak kisi yollarda oturup herkese el uzatanlara birsey vermek zorunda degildir. Bizzat kendisinden dilenen olur ve Allah (cc) icin, Allah (cc) rizasi icin diye dilenirse ona az da olsa mutlaka bir sey vermeli ve öyle diyerek dilenmesinin cok kötü oldugunu ona uygun bir dille anlatmalidir. Cami iclerinde dilenenlere ise bir sey vermemesi -Allah'u a'lem- daha uygun olur. Cünkü böylece bir bidatin önüne gecmis olur. Ihtiyaci olmadigi halde dilenmeyi bir meslek haline getirdigini bildigi kisilere de -bizzat kendisinden istemedikce- vermemesi daha uygundur. Ama her halukarda dilenciyi azarlamamak bir Allah emridir. Dilenciye hem verip, hem de onu inciten bir davranista bulunmaktansa güzel bir sözle onu savmak da Allah (cc) emridir.(bk. K. Bakara (2) 263)